Ο πλανήτης Γη επιχειρεί να ανασάνει και πάλι.

Στην κρίσιμη αυτή περίοδο που βιώνουμε σαν παγκόσμιοι πολίτες, πολίτες του πλανήτη Γη, όλοι χρειαζόμαστε μία πνοή αισιοδοξίας για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις δυσκολίες και να αγωνιστούμε συλλογικά. Ενώ γύρω μας επικρατεί φόβος και όλα εξελίσσονται δραματικά, ο πλανήτης μας δράττεται την ευκαιρία και επιχειρεί να ανασάνει ξανά, προσφέροντας μας ένα αγνό συναίσθημα χαράς και ανακούφισης.

Στα πλαίσια της πανδημίας του ιού COVID-19, ο πλανήτης Γη αναγεννάται και βιώνει πρωτόγνωρες στιγμές. Η ανάγκη περιορισμού της εξάπλωσης του ιού έχει ωθήσει τις κυβερνήσεις των περισσότερων χωρών παγκοσμίως στη λήψη περιοριστικών μέτρων. Μέτρα που αναστέλλουν την κυκλοφορία, επιβάλλοντας στους πολίτες την παραμονή τους στο σπίτι.

Έχει παρατηρηθεί πως το χρονικό αυτό διάστημα κατά το οποίο κάθε υπεύθυνος πολίτη με έντονη κοινωνική συνείδηση, παραμένει στο σπίτι του, η περιβαλλοντολογική κατάσταση ελέγχεται και οδεύει προς μικρή, ωστόσο εμφανή, βελτίωση. Πράγματι, η εφαρμογή και τήρηση των κυβερνητικών μέτρων φαίνεται να συμβάλλουν καθοριστικά -αν και ασυνείδητα- στην αναβίωση της φύσης. Και αν δε με πιστεύετε, ας αφήσουμε τα γεγονότα να αποδείξουν τα λεγόμενα.

Ο πλανήτης βιώνει πρωτόγνωρες στιγμές ελπίδας.

  • Κύκνοι και ψάρια βρέθηκαν να βολτάρουν ανέμελα στα πλέον όχι και τόσο λασπωμένα, λόγω έλλειψης τουρισμού, νερά της Βενετίας.
  • Στην Ταϊλάνδη εκατοντάδες μαϊμούδες τριγυρνούν στους δρόμους, ενώ στην Ιαπωνία περιπολούν ομάδες ελαφιών.
  • Ο αποκλεισμός των ανθρώπων σε καραντίνα συνεπάγεται την ανυπαρξία ανάγκης για μετακινήσεις. Ταυτόχρονα, επιφέρει έλλειψη όλων των ζημιογόνων για το περιβάλλον καυσαερίων και αποβλήτων.
  • Οι ρύποι μειώνονται καθημερινά. Ο περιορισμός της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και του νέφους τον τελευταίο μήνα σε παγκόσμια κλίμακα είναι γεγονός.
  • Οι ουρανοί στις μεγαλουπόλεις αρχίζουν σταδιακά να καθαρίζουν από το νέφος.
  • Ο αριθμός των νεκρών ζώων σε έρημους αλλά και πολυσύχναστους δρόμους από τροχαία ατυχήματα, περιορίζεται ανά ημέρα.
  • Λόγω της υφιστάμενης μείωσης της ενεργειακής ζήτησης, η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων έχει μειωθεί, με συνέπεια την ελάττωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και τον περιορισμό του φαινομένου του θερμοκηπίου.
  • Η μόλυνση των νερών και του εδάφους ελαττώνεται μέρα με τη μέρα ως αποτέλεσμα των περιορισμένων μετακινήσεων. Τα σκουπίδια κάθε λογής σε δημόσιους ή και ιδιωτικούς χώρους έχουν ελαττωθεί σημαντικά.
  • Η παραμονή των πολιτών εντός σπιτιού συνεπάγεται τη μελλοντική μείωση φαινομένων εμπρησμού, αποψίλωσης και αλόγιστης υλοτόμησης.
  • Ως απόρροια, η πανίδα και η χλωρίδα δύναται να ευδοκιμήσουν και το φυσικό τοπίο να αναβιώσει αγαπημένες στιγμές πράσινου.
  • Τα λιγότερα πλαστικά σε θάλασσες και ακτές, ύστερα από χρόνια προσπαθειών, αποτελούν πραγματικό συμβάν αυτές τις ημέρες, καθώς ο κύριος υπαίτιος απέχει αρκετά από το πεδίο της ”μάχης”.

Αρκεί μόνο..

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι αρκεί ένας αποκλεισμός των ανθρώπων στο σπίτι τους για να κατορθώσει ο πλανήτης να πάρει μία μεγάλη και αισιόδοξη ανάσα. Αρκεί ένα μικρό χρονικό διάστημα για να ελαττωθεί έστω και λίγο η ατμοσφαιρική ρύπανση. Χρειάζεται μόλις ένας μήνας για να επανεμφανιστούν στο φυσικό τοπίο, είδη ζωικών οργανισμών που τείνουν σε εξαφάνιση σε πόλεις που παλιότερα κατοικούσαν. Λίγες μόνο εβδομάδες επαρκούν για να καταλάβει η φύση τα χαμένα της εδάφη και να αναρρώσει ελαφρώς από τη χρόνια καταπόνηση.

Άραγε, απαιτείται “καραντίνα” για να εξιλεωθεί το φυσικό περιβάλλον από την καταστροφική ανθρώπινη επέμβαση; Και αν ναι, για πόσο καιρό;

Ρητορικό το ερώτημα, προφανώς. Αρνητική η απάντηση του προφανέστερα. Τόσο αρνητική όσο είναι και η στάση που διατηρεί το άτομο απέναντι στην κρίση που βιώνει ο πλανήτης εδώ και αιώνες. Όσο και η εξέλιξη της ζωής στον πλανήτη μακροπρόθεσμα, αν δε συνειδητοποιήσουμε την κρισιμότητα της κατάστασης καθολικά. Μα πώς να συμβεί κάτι τέτοιο, αφού ο άνθρωπος συνειδητά διαπράττει “κακουργήματα” έναντι του περιβάλλοντος; -και άρα και του ίδιου του του εαυτού;-

Πλανήτης VS Άνθρωπος.

Παρόλο που ο άνθρωπος είναι περήφανος για πολλά, ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται την πηγή ζωής και έμπνευσης του, το περιβάλλον, είναι κάτι που δεν τον τιμά ιδιαίτερα. Μάλιστα, τουλάχιστον εντυπωσιακό είναι το γεγονός πως, ενώ οι δράσεις του είναι μοιραίες, ο ίδιος συνεχίζει να αμελεί για τις συνέπειες αυτών. Σήμερα, ο COVID-19 έρχεται και μας υπενθυμίζει ξαφνικά όλα αυτά, αποτελώντας δικλείδα ασφαλείας για την πρόοδο της κατάστασης. Θα αλλάξει κάτι άραγε;

Ίσως τελικά, ένας ιός, μία πανδημία, να συνιστά ένα -το μοναδικό πιθανόν- σημαντικό έναυσμα για να αναλάβουμε συλλογικά, αλλά και μεμονωμένα τις ευθύνες μας απέναντι στον πλανήτη. Ένα κίνητρο για να αναγνωρίσουμε, να αποδεχθούμε, να κατακρίνουμε και να αγωνιστούμε για να αλλάξουμε τα λάθη του παρελθόντος.

Αναρωτιέμαι όμως το εξής. Σε τι σημείο βρισκόμαστε άραγε, αν χρειαζόμαστε πράγματι μία πανδημία για να αντιληφθούμε την κρισιμότητα της κατάστασης στον πλανήτη;

Ο πλανήτης Γη μπορεί να επιβιώσει και χωρίς το ανθρώπινο είδος, εντός πάντα ορισμένων πλαισίων. Μάλιστα, δεν είναι ακραίο το σενάριο που υποστηρίζει ότι το περιβάλλον μπορεί να επιβιώσει καλύτερα χωρίς την -καταστροφική συχνά- παρέμβαση του ατόμου. Ωστόσο, εμείς, η ανθρώπινη φυλή, δε δύναται να προοδεύσουμε χωρίς τα οφέλη που μας παρέχει απλόχερα και δωρεάν η φύση.

Τα φυσικά υλικά αγαθά, οι πρώτες ύλες, τα τρόφιμα, το νερό, η ακτινοβολία του ηλίου, ο ατμοσφαιρικός αέρας, το οξυγόνο, η κάλυψη απαραίτητων αναγκών όπως η ένδυση και η κατοικία, πηγές έμπνευσης, σκέψης και τέχνης, η ψυχική ισορροπία και η καλαισθησία συνιστούν μερικά μόνο από τα παραδείγματα που επιβεβαιώνουν την ανεκτίμητη προσφορά της φύσης στον άνθρωπο. Ο πλανήτης Γη προσφέρει πολλά. Ποιο είναι όμως το αντάλλαγμα;

Μία εικόνα ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις, λέει ο λαός. Oι συγκεκριμένες μάλιστα εικόνες, αντικατοπτρίζουν την επίδραση της επέμβασης του ανθρώπου στο φυσικό περιβάλλον. Στο μεγαλύτερο βαθμό της, επειδή κύριος σκοπός της ανθρώπινης παρέμβασης αποτελεί το ατομικό συμφέρον και το κέρδος, οι συνέπειες που αποφέρει είναι επιζήμιες. Ωστόσο, κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις. Για το λόγο αυτό, δεν πρέπει να λησμονούμε και τις δράσεις ατόμων που αποσκοπούν στην ανάδειξη, αναγέννηση και προστασία του φυσικού πλούτου του πλανήτη μας ανιδιοτελώς.

Η μόλυνση της ατμόσφαιρας, η ρύπανση των υδάτων, η απειλή και εξαφάνιση βιολογικών ειδών, η κατασπατάληση των φυσικών πόρων, η αλόγιστη αφαίμαξη εκτάσεων γης, είναι δράσεις του ατόμου που ολοένα και αποδυναμώνουν τη φύση. Ωστόσο, πραγματοποιούνται καθημερινά και επαναλαμβανόμενα, με έντονους ρυθμούς. Ήρθε η ώρα όλη αυτή η κακομεταχείρηση να παύσει να υφίσταται. Είναι καιρός να λάβουμε μέτρα.

Και τώρα, τι;

Θα ήταν ουτοπία η πραγμάτωση του ισχυρισμού ότι μπορούμε να επαναφέρουμε τη φύση στην αρχική της κατάσταση. Δυστυχώς η φθορά που έχει υποστεί ανά καιρούς είναι ανεπανόρθωτη. Η αναχαίτιση της καταστροφής όμως, είναι δράση που αφορά εμάς και μόνο εμάς. Είναι θέμα προσωπικό, η επίδειξη ή όχι υπευθυνότητας και ευαισθησίας προς το φυσικό περιβάλλον. Αρκεί να αντιληφθούμε, την ανάγκη ουσιώδης επιστροφής μας σε αυτό και αρμονικής συμβίωσης και αλληλεπίδρασης με τα στοιχεία που το συνθέτουν.

Ίσως η ευκαιρία που αναζητάμε να είναι τώρα, με αφορμή τα όσα θετικά διεξάγονται αυτές τις ημέρες στο παγκόσμιο περιβάλλον. Αν ξεκινήσουμε από σήμερα, η διαφορά θα είναι απερίγραπτη σύντομα. Χρειάζεται υπομονή και επιμονή, πίστη και υπευθυνότητα. Τι λες λοιπόν; Μήπως ήρθε η ώρα να αναλάβουμε τις ευθύνες μας ; Μήπως έχουμε αργήσει ήδη πολύ;

Ο COVID-19 ήρθε για να φύγει, η ομαλή συμβίωση με τη φύση ωστόσο οφείλει να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρωπότητας. Σίγουρα δεν θα είναι εύκολο, ούτε άμεσα επιτυχές. Είναι όμως εφικτό και προσιτό. Ας ξεκινήσουμε όλοι μαζί από βασικές αρχές και θα δείτε, μελλοντικά όλα θα εξελίσσονται αισιόδοξα.